Kult Maryi w Kościele Rzymskokatolickim, geneza mariologii[1], praktyka w obrzędach i liturgii, w świetle nauczania Biblii.
Anna Szuba

Maryja była dla mnie kimś niezwykle ważnym. Modliłam się do niej, chodziłam na nabożeństwa jej poświęcone, uważałam ją za “ostatnią deskę ratunku”.
W tej pracy przedstawię jak katolicy postrzegają Marię, zwaną przez nich Maryją i jak rozwinięta jest nauka o dogmatach dotyczących Matki Jezusa, zupełnie pomijająca Słowo Boże. Powołam się na artykuły Katechizmu Kościoła Rzymskokatolickiego i apokryfy Nowego Testamentu, zamieszczę cytaty z opracowań i książek katolickich autorów, przedstawię opinie dotyczące objawień maryjnych,. Przytoczę teksty modlitw kierowanych do Maryi ( imię utożsamiane z Matką Boską katolicką).
Po swoim odejściu z KRK, gdy zaczęłam świadomie poznawać kult Maryi, nadszedł taki moment, że starałam się unikać nawet myślenia o Marii, Matce Jezusa. Z czasem mój stosunek do Niej uległ zmianie.
Pragnę, aby Maria, Matka Jezusa, znalazła w umysłach i sercach tych, którzy wręcz boją się myśleć o Niej, oraz tych, którzy zrobili z Niej boginię, właściwe miejsce. Spójrzmy więc bez przesadnego lęku na Maryję i porównajmy ją z Marią, Matką naszego Pana, ukazaną w Biblii.

Migawki z życia katolika  –   Kult Maryi

1.Pośredniczka. Klęczę w kościele i modlę się żarliwie: Pod Twoją obronę uciekamy się, święta Boża Rodzicielko, naszymi prośbami racz nie gardzić w potrzebach naszych, ale od wszelakich złych przygód racz nas zawsze wybawiać, Panno chwalebna i błogosławiona. O Pani nasza, Orędowniczko nasza, Pośredniczko nasza, Pocieszycielko nasza. Z Synem Swoim nas pojednaj, Synowi Swojemu nas polecaj, Swojemu Synowi nas oddawaj.[2] Niedługo mam maturę i problem z zaliczeniem fizyki. Sytuacja jest patowa. Poszłam więc do kościoła, aby poszukać pomocy u Matki wszystkich wierzących. Modlitwa przyniosła mi ulgę i nieco uspokojona wychodzę.[3]
2.Różaniec. Należę do Żywego Różańca. Codziennie modlę się na różańcu inną tajemnicę[4]. Modlitwa towarzyszy mi praktycznie w każdym miejscu i o każdej porze dnia. Oprócz różańca w formie splecionych ze sobą paciorków z drewna oliwnego, na palcu noszę srebrny różaniec w formie obrączki z dziesięcioma malutkimi kuleczkami i krzyżykiem. Poszczególne tajemnice odmawia się w innych dniach tygodnia: Radosne (np.zwiastowanie Maryi) w poniedziałek i sobotę, Światła -wprowadzone przez papieża Jana Pawła II-( np.ustanowienie Eucharystii) w czwartek, Bolesne ( np.śmierć Jezusa na krzyżu) we wtorek i w piątek, Chwalebne ( np.Ukoronowanie Maryi na Królową Nieba i Ziemi) w środę i niedzielę. Na krzyżyku modlę się “Wierzę w Boga Ojca…”, na paciorku większym “Ojcze nasz” , potem trzy razy “ Zdrowaś Maryjo, łaski pełna, Pan z Tobą, błogosławionaś Ty między niewiastami i błogosławiony owoc żywota Twojego, Jezus. Święta Maryjo, Matko Boża, módl się za nami grzesznymi teraz i w godzinę śmierci naszej. Amen”, przed dużym paciorkiem “ Chwała Ojcu i Synowi, i Duchowi Świętemu. Jak było na początku, teraz i zawsze, i na wieki wieków. Amen”. Teraz można zacząć omawiać właściwe tajemnice, czyli : 1 raz “Ojcze nasz”na dużym paciorku, 10 razy “Zdrowaś Maryjo” i jeden raz “ Chwała Ojcu” przed dużym paciorkiem.
Niekiedy mylę się lub przysypiam, więc zaczynam od początku. Czuję się jednak bezpiecznie z różańcem w ręku lub na palcu. Nawet jeśli modlitwy nie kończę. Traktuję ten przedmiot jak ochronę przed złem.
3.Szkaplerz. Zerwał mi się szkaplerz.[5] Dwa sznureczki łączące przedni i tylni obrazek rozerwały się. Byłam w pracy. Nie przejęłam się tym zbytnio. Irytowało mnie, że ciągle te sznurki się przesuwają. Po powrocie do domu zdjęłam szkaplerz i już nigdy więcej go nie założyłam.
4.Matka nas wszystkich i światło łaknących prawdy. Idę wraz z innymi uczestnikami drogi krzyżowej ulicami dzielnicy. Jest już ciemno. Dochodzimy do cmentarza i ksiądz podaje pieśń do śpiewania “Matko, która nas znasz”[6]. Docierają do mojej świadomości słowa…
Matko, która nas znasz, z dziećmi Twymi bądź
Na droąach nam nadzieją świeć. Z Synem Twym z nami idź.

  1. Ze wszystkich niewiast wybrana, Przyjdź i drogę wskaż.

Córko ludu Bożego, do Syna Twego nas prowadź
Służebnico pokorna – Pokój światu daj.

  1. Królowo ognisk rodzinnych,

Dziewico, wzorze prosty, Oblubienico cieśli.

  1. Królowo narodu naszego,

Uciśnionych nadziejo, Światło łaknących prawdy.

  1. Pociecho ludu biednego,

Pani wszelkiej radości, Matko tkliwego serca.

  1. Matko przez Syna nam dana,

Matko, która nas słuchasz, Ty nas zawsze rozumiesz

  1. Dziewico, Matko Chrystusa,

Dziewico, Matko Kościoła, Dziewico, Matko ludzi.

  1. Dziewico z nami idąca, Historii świata promieniu,

Pośredniczko najlepsza.

  1. Matko ludzi bezdomnych,

Matko prześladowanych, Matko ludzi wzgardzonych.

  1. Matko ludzi cierpiących, Matko z sercem przeszytym.

U stóp Krzyża stojąca.

  1. Matko płacząca nad nami,

Matko przed karą chroniąca, Matko nas przyjmująca.”
 W moich oczach wzbierają łzy. To przecież Jezus jest Światłem świata, On jest najlepszym Pośrednikiem przed Bogiem, to On powiedział: “Przyjdźcie do mnie wszyscy, którzy utrudzeni i obciążeni jesteście, a Ja was pokrzepię”[7], to On uchronił nas przed karą za grzech, wykupił nas własną krwią. Czy ci ludzie nie słyszą co śpiewają?! Obiecuję sobie, że nigdy więcej nie będę uczestniczyła w czymś takim.


[1]  teologiczna doktryna o Maryi
[2] modlitwa pochodząca z III w.kierowana za pośrednictwem Maryji w intencji Kościoła(wspólnoty); Najstarszy znaleziony tekst modlitwy to datowany na ok. 250 roku papirus znaleziony w Egipcie niedaleko Aleksandrii:”Pod opiekę Twojego miłosierdzia uciekamy się, o Bogarodzico.Nie odrzucaj próśb,[które do Ciebie zanosimy]w naszych potrzebach,lecz zachowaj nas od niebezpieczeństwa,[Ty] jedynie czysta i błogosławiona”: http://www.deon.pl/religia/duchowosc-i-wiara/zycie-i-wiara/art,2710,poznaj-najstarsza-modlitwe-do-maryi3.html, dostęp: 03.09.2016
[3]  w tym samym dniu dowiedziałam się, że zrezygnowano z konieczności zaliczenia fizyki
[4] nazwa modlitwy, pierwotnie znanej pod nazwą Psałterza Najświętszej Maryi Panny i kultywowanej od czasów średniowiecznych w tradycji katolickiej, oraz obdarzonej przez Kościół Katolicki szczególnym znaczeniem duchowym i błogosławieństwem. O tej modlitwie (podobnie jak o innych modlitwach z ustalonym tekstem – poza Ojcze nasz i Psalmami ) nie ma wprost wzmianki w Piśmie Świętym.Symbolika różańca oparta jest na objawieniach maryjnych potwierdzonych przez Kościół katolicki.Różaniec oznacza także połączone ze sobą za pomocą drucików i łańcuszków paciorki z drewna, z tworzywa sztucznego lub cennego kruszcu, nieraz nawleczone na sznurek, którego końce są ze sobą złączone. Nazywane koronką, używane są do liczenia odmawianych modlitw.Obecna forma paciorków różańcowych ewoluowała wraz z modlitwą różańcową.Pojawienie się różańca w Europie może wiązać się z powrotem rycerzy z pierwszych wypraw krzyżowych w XI wieku. W tym wieku datuje się pierwsze wzmianki o pojawieniu się różańca w klasztorach. Modlitwa oparta na systemie rytmicznych powtórzeń wokalnych, odmierzanych przy pomocy sznura z koralami, była bowiem praktykowana przez mieszkańców średniowiecznej Palestyny, tj. muzułmanów. Sznury modlitewne istniały również w buddyzmie i hinduizmie, a ich budowa i liczba korali była bardzo często zbliżona.Pomysł, by różaniec dedykować Najświętszej Marii Pannie mógł wynikać z kilku czynników. Od V wieku można zauważyć rozwój kultu maryjnego, który usystematyzował dogmatycznym postanowieniem sobór efeski. Ustalono na nim, że Maryja urodziła nie tylko człowieka, ale i Boga, więc jej tytuł to Theotokos (Matka Boga). Obserwacja modlitw różańcowych dedykowanych w hinduizmie odwiecznemu, żeńskiemu bóstwu czasu i niebios – bogini Kali, mogła stać się przyczynkiem do połączenia różańca z Matką Bożą w katolicyzmie. Modlitwa różańcowa składa się z 20 tajemnic różańca, które dodatkowo podzielone są na 4 grupy: Tajemnice Radosne, Tajemnice Światła, Tajemnice Bolesne i Tajemnice Chwalebne.Tajemnice różańcowe pojawiły się dopiero w XV w. Wikipedia, dostęp: 03.09,2016
[5] W nocy z 15 na 16 lipca 1251 w Aylesford w hrabstwie Kent w Anglii św. Szymon Stock, przełożony generalny zakonu karmelitów, miał otrzymać w prywatnym objawieniu od Matki Bożej obietnicę uniknięcia ognia piekielnego dla noszących karmelitański habit. 3 marca 1322Jan XXII, miał wydać Bulla Sabbatina (Bullę Sobotnią) z przywilejem sobotnim, że: noszący szkaplerz karmelitański za życia, odmawiający codziennie Officium Parvum Beatae Virginis Mariae (Oficjum Małe Błogosławionej Dziewicy Maryi), zachowujący dodatkowy post ścisły we wszystkie środy i soboty oraz czystość według swojego stanu, uwolnieni będą od płomieni czyśćcowych w sobotę po śmierci. Pobożna legenda dotycząca obu wyżej wspomnianych wydarzeń, według historycznych badań, zaczęła się kształtować w środowisku karmelitów dopiero pod koniec XIV wieku, a w XV wieku stała się już powszechnie znana. Bulla Sobotnia, okazała się falsyfikatem i nigdy jej nie znaleziono w rejestrach Bullarium Romanum (Bullarium Rzymskiego). Nabożeństwo szkaplerzne do Matki Bożej z Góry Karmel należy zatem traktować jako ustanowione i zatwierdzone ostatecznie przez Kościół w XVI wieku.Szkaplerz przystosowany do użytku wiernych świeckich złożony jest z dwóch prostokątnych wycinków brązowego sukna wełnianego połączonych dwoma tasiemkami. Wymiary płatków mogą być dowolne. Jest on niejako zminimalizowanym habitem. Zwykle na obu płatkach jest umieszczony wizerunek lub symbol Pana Jezusa, i Matki Bożej Szkaplerznej. Wikipedia; dostęp: 03.09.2016
[6] http://katolickapolonia.com/Piesni/Piesni-Modlitwy-102-Piesni-Maryjne. Dostęp: 03.09.2016
[7] Ewangelia według Mateusza 11, 28- http://www.biblia.info.pl/biblia.php